|
I. KỸ THUẬT GHÉP, CẢI TẠO
VƯỜN XOÀI:
Trường hợp cây xoài quá cao, sức sinh trưởng
kém, bị lai tạp không đúng giống, mật độ quá dầy
hoặc giống xoài đó không còn phù hợp với thị
trường, bắt buộc phải cải tạo, sử dụng kỹ thuật
ghép để trồng có hiệu quả hơn.
1.1.Trường hợp cây quá cao
lớn:
Tiến
hành cưa bớt phân nửa số nhánh chính, sơn đầu
cành chống mục, từ vị trí này sẽ mọc lên rất
nhiều cành, tỉa bỏ tất cả chỉ chừa lại 2-3 cành
mập mạnh, tiến hành ghép giống mới vào các cành
này. Năm sau sẽ tiến hành cải tạo tiếp số cành
cây lớn còn lại. Có thể ghép bằng 2 cách:
a.
Ghép cành nêm đọt:
-
Cắt cành ghép: Chọn cành ghép được 1 năm tuổi,
bỏ phần ngọn và các mầm yếu, cắt thành đoạn dài
6-10cm và giữ lại 2-3 mầm, cắt vát (30 – 450)
vào trong cành 1 đoạn dài 3-5cm tại 2 mặt bên
của cành ghép tạo thành hình cái nêm. Độ dày của
nêm phải vừa đủ để lách vào vết tách của mặt gốc
ghép.
-
Cắt cành ghép: Dùng dao thật sắc cắt ngang cành
chuẩn bị ghép, tạo thành mặt cắt bằng phẳng,
nhẵn. Sau đó chẻ tách mặt cắt theo đường kính đi
qua tâm mặt cắt tạo thành miệng ghép.
-
Cắm cành ghép: Dùng dao ghép cắm nhẹ vào miệng
cành ghép trước khi cắm cành ghép vào. Cắm xong
cành ghép thì từ từ rút nêm ra.
-
Buộc dây: Dùng dây nylon quấn xung quanh chổ
ghép và quấn xung quanh cành ghép.
-
Tháo dây: Sau ghép khoảng 3-4 tuần, thăm thường
xuyên cành ghép, nếu thấy mọc mầm thì tháo dây
quấn ra, chỉ chừa dây quấn nơi vết ghép.
b.
Ghép mắt:
Ghép
hình chữ H là chủ yếu, rạch 2 đường song song
trên thân, cành của gốc cây ghép, cách nhau
0,5-1,0cm ; dài 2,0-2,5cm; rạch ở giữa tạo hình
chữ H.
-
Cắt phiến mầm: Phía trên mầm 1cm, cắt vết ngang,
rồi từ dưới mầm 1cm, cắt lên phía trên, ở giữa
phiến mầm có một ít gỗ.
-
Cắm phiến mầm: Tách vỏ miệng ghép chữ H ra 2
phía, cẩn thận và nhanh chóng đặt và đẩy phiến
mầm vào giữa vỏ và gỗ gốc ghép. Buộc bằng dây
nylon, rộng 1,0-1,2cm; quấn từ dưới lên trên,
vòng sau đè lên 1/3 vòng trước cần thiết quấn
bịt kín mắt ghép. Sau khi ghép 15-17 ngày, kiểm
tra nếu mắt ghép sống thì tháo dây nơi có mầm
của mắt ghép.
1.2.Trường hợp cây còn tơ từ
3-10 năm tuổi:
Chọn
các vị trí thích hợp trên các cành thấp xung
quanh thân chính từ 1-1,5m, ghép giống mới vào
các vị trí này. Sau 20 ngày tháo băng (do cách
ghép này phải dùng nylon có độ đàn hồi chuyên
ghép cây, quấn kín cành ghép để hạn chế bốc
thoát hơi nước), để ổn định 1 tuần, cắt bỏ cành
mẹ cách vị trí ghép 4-5 cm để kích thích cành
ghép mọc mạnh. Có thể áp dụng phương pháp ghép
cành nêm đọt hoặc ghép mắt.
-
Lưu ý: Không cắt toàn bộ cành cùng 1 lúc, đặc
biệt vào mùa nắng vì cây có thể chết, nên chừa
cành quang hợp để nuôi cây. Sau khi các cành mới
phát triển được 4 tầng lá thì tiến hành cắt nốt
cành còn lại.
II. QUY TRÌNH CHĂM SÓC VÀ
ĐIỀU KHIỂN XOÀI RA HOA ĐẬU TRÁI:
2.1. Kích thích cho xoài ra
đọt và hoa đồng loạt:
Sau
khi thu hoạch cây xoài khoảng 1-1,5 tháng tiến
hành bón phân tỉa cành nhanh, gọn nhằm nhằm kích
thích ra đọt đồng loạt. Một số vườn có điều
kiện, sau thu hoạch có thể áp dụng biện pháp
xiết nước, bơm nước ra khỏi mương vườn, hạ mực
thủy cấp xuống sâu trong vài tuần. Sau đó cho
nước vô mương, kết hợp bón phân tưới nước đẫm
cây sẽ ra hoa đồng loạt. Tỷ lệ phân lúc này cần
nhiều đạm để cây có thể ra lá tốt có thể bón NPK
theo công thức 3-1-1 hoặc 3-2-1 tổng lượng phân
áp dụng khoảng 1 kg NPK 20-20-15 + 1 kg urê cho
cây 7-10 năm tuổi.
- Có
thể áp dụng : Nitrat kali (KNO3) nồng độ 1-1,5%
(100-150gr/10 lít nước) đối với một số giống mẫn
cảm như xoài Thơm, xoài Bưởi, xoài Cát Chu. Nên
sử dụng Dola 02X liều lượng 0,4-0,5%(40-50gr/10
lít nước) cho các giống khó ra hoa như Cát Hòa
Lộc, Cát Nước, Xoài Tượng. Sau 5-7 ngày, quan
sát thấy mầm hoa ra không đều, tiến hành phun bổ
sung ½ liều lượng đã sử dụng để cây ra đọt và
hoa đồng loạt hơn. Giai đoạn này có một số đối
tượng dịch hại quan trọng như bọ cắt lá, bọ trĩ,
sâu đục cành non, bệnh thán thư. Có thể phối hợp
cùng lúc các loại thuốc để phòng trừ sâu bệnh:
Fenbis, Manzate, Basudin 50ND, Dithane. Trường
hợp có rầy bông xoài và bọ trĩ nên pha thêm
Butyl + Admire.
2.2. Quy trình phun xịt xoài:
Cần
lưu ý đặc điểm của cây để xử lý xoài ra hoa đạt
kết quả cao:
*
Xoài tơ 4-10 năm tuổi: Cây cần ra đọt từ 2-3
lần, sau đó cây mới có thể ra hoa được.
*
Xoài hơn 10 năm tuổi: chỉ cần ra đọt một lần là
có thể ra hoa được. Để hỗ trợ cây phân hóa mầm
tốt, cây cần được bón phân lân và kali cao hơn
bằng cách phun MKP(0-52-34) ba lần, cách nhau
7-10 ngày/lần và bón gốc các loại phân chứa hàm
lượng lân và kali cao.
2.2.1. Cho ra hoa sớm :
-
Mục đích bán được giá cao nhưng gặp rất nhiều
điều bất lợi như mưa bão nhiều, bệnh nhiều, đầu
tư và rủi ro cao.
-
Đối với cây già (hơn 10 năm tuổi) áp dụng thuốc
tưới gốc khi cây ra đọt lần 1 hoặc 2, cây tơ áp
dụng thuốc tưới gốc khi cây ra đọt lần 2 hoặc 3.
-
Thời điểm tưới thuốc thích hợp nhất là khi cây
vừa lú đọt 3-5 cm.
-
Thuốc dùng ức chế sinh trưởng để cây chủ động
phân hóa mầm hoa là chất Paclobutrazol loại 10%
hoặc 15%. Liều lượng sử dụng: 10gr/1 m đường
kính tán loại 10%, thí dụ cây có đường kính tán
5m thì sử dụng 50gr Paclobutrazol 10% tưới vào
gốc.
-
Cách tưới :
*
Dùng bàn chải sắt đánh sạch gốc xoài cách mặt
đất khoảng 30 cm.
*
Dùng len đào một rãnh nhỏ sâu 10 cm, ngang 5 cm
xung quanh gốc cây.
*
Cân và pha toàn bộ lượng thuốc đã tính toán vào
3-5 lít nước sạch.
*
Tưới dung dịch thuốc này lên thân cây khoảng 50
cm cho thuốc chảy dài và đọng vào rãnh.
*
Giữ ẩm 3-5 tuần lễ cho cây dễ hấp thu thuốc đã
tưới.
*
Sau đó phun MKP(0-52-34) 40gr/10 lít nước , phun
3 lần, cách nhau 7-10 ngày/lần.
*
Sau 3 tháng phun Dola 02X liều lượng 50gr/10 lít
nước để thúc cây ra hoa đồng loạt.
2.2.2. Ra hoa chính vụ:
Ở
ĐBSCL xoài thường ra hoa tự nhiên từ tháng
12-1dl và thu hoạch vào trung tuần tháng 4 đến
tháng 5 dl. Quan sát trong vườn thấy có một số
cây tự nhiên ra hoa. Cần cân đối nguồn lực có
thể chia vườn ra 2-3 lần xịt kích thích ra hoa
Paclobutrazol 10%, cách 1-2 tuần để sau này dễ
đối phó với thời tiết bất lợi và giảm áp lực do
phải tiêu thụ sản phẩm quá nhiều cùng một lúc.
2.2.3. Quy trình phun xịt
để bảo vệ hoa và trái:
a. Phun lần 1 :
Khi sau khi xử lý ra hoa được 2-3 tháng và khi
cây có biểu hiện sắp ra hoa, sử dụng 50g Dola
02X + 30g Manzate/10 lít nước. Sau đó 5-7 ngày
phun bổ sung 30 gr Dola 02X/10 lít nước để cây
ra hoa đồng loạt hơn.
b. Phun lần 2 :
Khi phát hoa xoài vừa lú khoảng 3-5 cm (lú cựa
gà). Giai đoạn này có thể xuất hiện: rầy bông
xoài, sâu ăn bông, bệnh thán thư nên sử dụng các
loại thuốc phối hợp như sau: Butyl + Polytrin P
+ Carbenzim + Botrac. Nguyên tố Bo để gia tăng
sức sống hạt phấn, hỗ trợ sự đậu trái.
c. Phun lần 3 :
Khi phát hoa đạt kích thước tối đa và có một vài
hoa trong cùng vừa nở. Giai đoạn này có thể dùng
Admire + Ridomil +
SecSaigon để trừ rầy bông xoài, bọ trĩ,
sâu đo ăn bông, sâu nhiếu bông, sâu đục lòn bông
và bệnh thán thư.
d. Phun lần 4 :
Khi hoa đang nở rộ, giai đoạn này cây rất cần
thời tiết nóng ấm, khô ráo và cần nhiều côn
trùng thụ phấn như ong mật, ruồi nhà, bướm,...Vì
vậy, tạm ngưng sử dụng thuốc trừ sâu giai đoạn
này nhằm bảo vệ côn trùng có ích. Gió cũng là
tác nhân quan trọng giúp phấn xoài có thể tung
đi xa và thụ phấn chéo. Bệnh thán thư là bệnh
quan trọng ảnh hưởng lớn sự thành bại của mùa
vụ. Sử dụng Score để phòng trị bệnh thán thư.
e. Phun lần 5 & 6 :
Cách 4 ngày/lần phun tiếp Score để ngừa bệnh
thán thư.
f. Phun lần 7:
Lúc này xoài đã đậu trái non bằng đầu đũa ăn
(hạt đậu) đến đầu ngón tay út, giai đoạn này dễ
rụng trái non nếu gặp thời tiết bất lợi. Bọ trĩ
là đối tượng gây hại quan trọng, tiếp đến rầy
bông xoài và bệnh thán thư, nên sử dụng Admire,
Antracol. Tiếp tục phun lần 8 các loại thuốc:
Polytrin P, Topsin M, Carbendazim và NAA. Chất
NAA hạn chế rụng trái non.
*
Lưu ý: Trong thời kỳ ra hoa đang nở rộ nếu trời
không mưa thì cứ 4 ngày phun ngừa 1 lần. Nhưng
nếu có mưa liên tục sau khi phun cần phải rung
cây hoặc phun rửa nước sạch rồi phun lại sau đó,
nhưng giảm dần liều lượng để ngăn chặn nấm bệnh
và thời gian không được trễ hơn 24 giờ, thuốc
phải cần sử dụng luân phiên để tránh hiện tượng
kháng thuốc.
g. Các lần tiếp theo :
Sau đó phun định kỳ 7-10 ngày/lần phun thuốc trừ
sâu bệnh, bọ trĩ để trái được sáng đẹp đến 40-45
ngày tuổi.
Có 2
giải pháp lựa chọn để chăm sóc tiếp đến khi thu
hoạch :
-
Các cây xoài canh tác theo lối truyền thống, có
tán cao hoặc nơi thiếu công lao động thì phun
thuốc hóa học định kỳ 7-10 ngày/lần phun các
loại thuốc phòng trừ rầy bông xoài, bệnh thán
thư và bọ trĩ đến ngày thu hoạch.
-
Các cây xoài được trồng bằng phương pháp ghép,
có tán lùn thì nên sử dụng phương pháp bao
trái. Cách bao trái như sau : Thời điểm bao
trái vào khoảng 40-45 ngày sau khi đậu trái,
giai đoạn này trái đã hết rụng sinh lý lần 3,
đang ở thời kỳ sinh trưởng tích cực. Nên xử lý
trái trước khi bao: tỉa bỏ các trái bị xây xước,
da cám, có vết bệnh, trái nhỏ, quăn queo chỉ
chừa lại 1-2 trái đều đẹp trên 1 bông. Đối với
các giống xoài có khả năng đậu trái cao, độ lớn
trái đồng đều thì có thể để lại 3-4 trái như các
giống Cát Chu, Xoài Tam An, Pan-củng-xị và tỉa
bỏ luôn các gié hoa đã khô héo có thề làm xây
xước trái. Phun các loại thuốc bảo vệ thực vật
kỹ tước khi bao bằng các loại thuốc như:
Ridomil, Polytrin và chất bám dính Toba rồi sau
đó bao trái lại.
III. TƯỚI NƯỚC
Nước
có vai trò rất quan trọng để tăng năng suất và
chất lượng xoài không những ngay trong mùa vụ đó
mà còn ảnh hưởng đến vụ năm sau. Trong mùa khô
hạn, cây đang mang trái nếu có điều kiện, khi
tưới phải đều và đủ nước, mỗi lần tưới không nên
cách quá 5-7 ngày, nếu không sẽ dễ gây “sốc”
cho
cây làm rụng trái non hàng loạt. |
/home%201.jpg)
