Nong nghiep An Giang

Các yếu tố quyết định thời gian tồn trữ hạt giống

Cập nhật: 18/10/2005

Vấn đề giữ lại hạt giống cho vụ canh tác vụ sau là việc rất quan trọng. Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật như phương pháp bảo quản, phơi sấy đúng độ chuẩn, ẩm độ không khí và nhiệt độ môi trường bảo quản là 2 yếu tố khách quan, quyết định sự thành công của tồn trữ .

Thường thì vào vụ Đông Xuân , thu hoạch gặp ngay thời tiết khô ráo, thuận tiện cho việc phơi hạt và tồn trữ. Nhưng vào vụ Hè Thu và vụ 3, ẩm độ hạt lúa ngoài đồng lúc thu hoạch khoảng 28-30%, nếu không phơi sấy kịp thời (để trong bao hoặc đổ đống) thì sau 24 giờ, hạt sẽ nảy mầm.

Theo kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn cho thấy, hạt lúa sau khi thu hoạch, tiến hành phơi khô hoặc sấy ngay, đến khi ẩm độ trong hạt đạt 14%, tồn trữ trong điều kiện ẩm đổ không khí 80%, nhiệt độ 28 -30⁰C, có thể bảo quản khoảng 3 tháng.

Nguyên tắc bảo quản: Về lĩnh vực này, TS Trần Đăng Hồng, Giáo sư Trường Đại học Reading (Anh quốc) đã đưa ra phương trình toán học dựa vào ẩm độ và nhiệt độ để biết được thời gian tồn trữ giống. Nếu giảm 1% ẩm độ hạt, đời sống hạt lúa trong bảo quản sẽ tăng gấp đôi và nhiệt độ giảm mỗi 5^oC đời sống hạt sẽ tăng gấp đôi. Hạt giống được sấy khô tại 12% ẩm độ và trữ trong điều kiện nhiệt độ là 22^oC, hạt giống có thể trữ được 1 năm. .

Tuy nhiên, ở lúa, có hiện tượng sinh lý tái hút ẩm. Trong quá trình tồn trữ, hạt sẽ nhanh chóng hút ẩm trở lại, nếu ẩm độ hạt tăng 15%, thời gian tồn trữ lúa giống chỉ còn một tháng rưỡi. Nếu ẩm độ hạt 16%, thời gian tồn trữ chỉ là một tháng. Tình trạng này kéo dài, dẫn đến kết quả giảm sức nẩy mầm trong trong hạt giống.

Đây là trường hợp dễ gặp nhất trong sản xuất lúa vào mùa lũ, ẩm độ trong không khí rất cao.

Một số giải pháp khắc phục:

- Đối với các Viện, Trường, Công ty giống , thường có trang bị phương tiện sấy, bảo quản trong kho lạnh.

- Đối với nhà nông, sau khi thu hoạch, phải đảm bảo ẩm độ hạt 14%, đối với vụ Đông xuân. Vụ Hè Thu, ẩm độ hạt phải dưới 13,5%. Sau thời gian 1 tháng, để tránh tình trạng hạt lúa có thể hút ẩm trở lại, nông dân nên cho lúa giống vào bao PE (nilon trong) loại tốt, buộc kín miệng, sau đó cho thêm vào một bao nữa, cũng buộc thật chặt. Mục đích chỉ cho ẩm độ từ bên trong bao thoát ra chớ không cho ẩm độ bên ngoài đi vào. Biện pháp này, có thể giúp việc trữ lúa giống 3-4 tháng. Lưu ý: Nơi tồn trữ lúa giống, nên chọn chỗ cao, khô ráo, tránh hơi nước dưới đất bốc lên.

Lê Thiện Tùng, TT Khuyến nông An giang



TÀI LIỆU KỸ THUẬT