TÀI LIỆU KỸ THUẬT

 

BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ VÀ

NHẬN BIẾT HIỆN TƯỢNG SINH VẬT GÂY HẠI

Để phòng trừ các loài dịch hại gây hại trên lúa có hiệu quả kinh tế, để góp phần giảm chi phí và tăng lợi nhuận, áp dụng các biện pháp canh tác sau đây ngay từ đầu vụ như:

- Tạo mặt ruộng bằng phẳng để  điều khiển được mực nước giúp diệt được cỏ tốt, tạo cây lúa phát triển đồng đều.

- Sử dụng giống khỏe, sạch bệnh và tỷ lệ nẩy mầm cao (giống không có hạt lem hoặc hạt lem rất ít) hoặc có thể xử lý giống bằng các hoạt chất Benomyl, Carbendazim để giảm nguồn lây bệnh ngay từ đầu.

- Nên sạ thưa bằng dụng cụ gieo hàng  với lượng giống từ  80 – 120 kg /ha hoặc sạ thưa bằng tay với lượng giống 100-150 kg/ha.

- Bón phân cân đối giữa đạm, lân, kali. Tránh bón thừa đạm bằng cách bón đạm theo bảng so màu lá lúa khi cây lúa được 20 ngày.

- Phải thường xuyên thăm ruộng. Khâu này  quan trọng nhất để giúp bà con nông dân phát hiện dịch hại và xử lý kịp thời.

Các biện pháp cụ thể đối với từng hiện tượng và đối tượng dịch hại sau đây:

Hiện tượng ngộ độc hữu cơ

Thường xảy ra ở vùng đất phèn trũng, vùng sản xuất lúa liên tục nhiều vụ trong năm làm cho chất hữu cơ (rơm rạ) chưa kịp phân hủy, vùng ao tù nước đọng làm tăng sự lưu giữ độc chất trong môi trường đất trồng. Trong tỉnh ta, vụ Đông Xuân,  hiện tượng ngộ độc hữu cơ có thể xảy ra trên vùng trồng lúa vụ 3. Nên chú ý và khắc phục như sau:

- Nên vệ sinh đồng ruộng thật kỹ trước khi sạ. Dọn sạch cỏ dại, gốc rạ, lúa chét, …ra khỏi ruộng. Nếu trục vùi vào đất rồi sạ ngay, cây lúa sẽ bị ngộ độc hữu cơ. Rễ lúa sẽ bị thối và lúa cằn cỗi, lùn, ít đâm chồi, lá vàng có nhiều đốm rỉ nâu, lúa có thể chết. Cần xả nước trên ruộng để rửa chất phèn hữu cơ trước khi sạ hoặc khi ruộng bị ngộ độc.  

- Khi có hiện tượng ngộ độc, nên tháo nước trong ruộng ra cho khô khoảng 7-15 ngày. Sau đó cho nước vào ruộng trở lại. Nếu chủ động được nước thì có thể tháo nước ra và cho nước vào ruộng khoảng vài lần để rửa các chất độc .      

Ốc bươu vàng (OBV)

Do  OBV hiện diện khắp nơi trong các kinh rạch và đồng ruộng trong mùa nước nổi, sinh sản nhanh và nhiều, cần lưu  ý diệt ốc bằng nhiều cách sau:

- Bắt bằng tay thu gom ốc và trứng ốc sạch  hoặc kéo lưới mịn để bắt ốc trước khi gieo sạ.

- Ngăn chặn bằng lưới mịn ngay ống bọng khi bơm nước vào ruộng để giảm OBV xâm nhập từ bên ngoài vào ruộng từ  nguồn nước.

- Vùng có OBV nhiều, nên rút nước ra còn ít rồi mới sạ. Tiếp tục đánh đường nước, rút nước khô để tránh thiệt hại do ốc. Vô nước đợt đầu, nên vô từ từ và đừng cho nước  quá nhiều.

- Nên  tiến hành đánh rãnh trong ruộng để OBV tập trung xuống rãnh dễ thu gom. Cắm nhiều cọc tre hoăc chà tre theo rãnh nước trong ruộng để tạo nơi ốc đẻ trứng và thu gom trứng ốc định kỳ 2-3 ngày/lần. Nên thực hiện liên tục trong suốt vụ. Diệt OBV phải mang tính chất cộng đồng. Mọi nông dân cùng diệt, diệt mọi lúc, mọi nơi.

- Bón lót 150-200 kg/ha NPK 16-16-8  hoặc NPK 20-20-15 trước khi gieo cũng làm giảm mật số OBV rất nhiều.

- Ủ mô cỏ hoặc dùng lá chuối, lá đu đủ để dẫn dụ ốc và thu gom định kỳ 1-2 ngày/lần.

- Sử dụng thuốc diệt ốc khi ốc có mật số cao và ốc nhỏ chiếm đa số. Nên chọn thuốc đặc trị như : Hellix, Snail, Yellow K, Bayluscide, Osbuvang…

- Đặc biệt lưu ý: Không sử dụng các loại thuốc có chứa hoạt chất Endosulfan như Thasodant, Tigiodan, Endosol, Cyclodan hoặc Sulphat đồng (phèn xanh) để diệt ốc, vì gây ô nhiễm môi trường nước, hủy diệt cá mạnh,  gây hại cho người. Phèn xanh nếu sử dụng, sẽ diệt hệ vi sinh có lợi trong  đất, nếu sử dụng lâu dài sẽ làm chai đất.

Hiện tượng vàng chóp lá do nhiệt độ lạnh

Hiện tượng này xảy ra khi nhiệt độ không khí hạ thấp từ 19 – 22 oC. Có thể xử lý các loại phân bón lá để giúp cây lúa  mau phục hồi.

Chuột

Có thể dùng các biện pháp sau để hạn chế chuột ngay từ đầu vụ như:

- Chất chà nơi gò không bị ngập nước trong mùa lũ để dẫn dụ chuột vào ở, sau đó dí cù bắt chuột để giảm mật số.

- Làm sạch cỏ bờ, cỏ vườn. Những nơi hoang hóa nên làm bờ nhỏ và thấp.

- Dùng bẫy cây trồng hoặc các loại bẫy lồng khác để bắt chuột

- Chỉ sử dụng thuốc hóa học khi thật cần thiết.

Lưu ý: Không sử dụng bẫy điện, dễ gây chết người. Không sử dụng thuốc cấm như thuốc chuột Trung Quốc, thuốc có hoạt chất Endosulfan, Methamidophos, ... để trừ chuột

Sâu keo

Không nên xử lý thuốc trừ sâu:

- Nếu mật số thấp, khoảng vài con /m2, khi cây lúa còn nhỏ chưa được 20 ngày

- Nếu mật số dưới 40 con /m2 khi cây lúa  hơn 20 ngày

Ruộng phải giữ nước từ 10cm trở lên  để hạn chế sự di chuyển của sâu keo và giữ cho hệ thiên địch được cân bằng ngay từ đầu.

Nếu mật số sâu keo quá cao vài trăm con/m2 gây thành dịch thì phải xử lý thuốc trừ sâu có bán trên thị trường.

Sâu phao đục bẹ

Khi thăm đồng phát hiện có sâu phao đục bẹ theo từng chòm nơi chỗ trũng, tiến hành phun từng chòm, bao vây nơi sâu phao đục bẹ gây hại. Phun thật ướt đẫm, một trong các loại thuốc trừ sâu như: Padan 95SP, Basudin 50 ND, Netoxin 18 SL, Kinalux, Regent 800 WG, Tập kỳ 1,8EC. Phun lại sau đó khoảng 3-5 ngày, kiểm tra lại thấy sâu còn sót.

Bệnh vàng lùn

Khi bệnh xuất hiện thì không nên phun bất kỳ một loại thuốc trừ bệnh nào mà nên loại bỏ bằng cách nhổ bỏ những bụi lúa bị bệnh ra khỏi ruộng để tránh được nguồn lây lan.

Rầy nâu

Không nên xử lý thuốc khi mật số rầy còn  thấp. Chỉ xử lý thuốc khi mật số  cao, hơn 4000con/m2 và lúc rầy tuổi 3 (là lúc rầy non từ màu trắng sữa vừa chuyển sang hơi vàng). Có thể xử lý một trong các loại thuốc như  Actara, Admire 050 EC, Regent 800 WG, Bassa 50 ND,  …

Bệnh đạo ôn

Xử lý thuốc đặc trị như   Fujione 40 ND, Rabcide 30 WP, Beam 75 WP, Trizol 20 WP, Flash 75 WP, ... khi trên ruộng có thấy vài vết bệnh điển hình. Nên phun với lượng nước hơn 320 lít/ha (hơn 2 bình 16 lít /1000 m2). Nên ngừng bón phân đạm một thời gian khi vết bệnh đã khô. Tiếp tục bón lại cho đủ số lượng, không nên phun phân bón lá và kích thích tố khi ruộng bị bệnh vì sẽ làm cho bệnh bộc phát mạnh hơn.

Bệnh cháy bìa lá

Để phòng ngừa được bệnh cháy bìa lá, phải bón phân cân đối giữa đạm, lân, kali. Tránh bón thừa đạm. Nếu bón thừa đạm đối với các giống lúa như Jasmine, VD 20, Nam thơm, OM 32-42 dễ nhiễm bệnh cháy bìa lá. Khi ruộng chớm bị bệnh cháy bìa lá thì có thể xử lý một trong các loại thuốc như Staner 20 WP, Sasa 20 WP, Xanthomix 20 WP, Asusu 20WP. Liều lượng xử lý như trong hướng dẫn trên bao bì.   

Bọ xít dài

Khi mật số bọ xít dài cao hơn 6 con /m2 thì xử lý một trong các loại thuốc như ViCIDI-M 50 ND, Perkill 10EC, …    

Các dịch hại khác thì phòng trừ  theo phương pháp 4 đúng (đúng dối tượng, đúng thuốc, đúng lúc, đúng cách).

Phòng Dự  báo-KDTV, Chi cục.BVTV AG

 

Địa chỉ Ban Biên tập: 

Phòng Xúc tiến thương mại & Thông tin quảng bá , Trung tâm Khuyến nông An Giang

Số 4 Nguyễn Du, phường Mỹ Bình, thành phố Long Xuyên, An Giang

Điện thoại : 076.954706     -   Fax : 076.856759

E-mail : ttkhuyennongag@hcm.vnn.vn