|
Để phòng trừ các loài dịch hại gây hại
trên lúa có hiệu quả kinh tế, để góp phần giảm chi phí và
tăng lợi nhuận, áp dụng các biện pháp canh tác sau đây ngay
từ đầu vụ như:
- Tạo mặt ruộng bằng phẳng để điều khiển được mực nước giúp
diệt được cỏ tốt, tạo cây lúa phát triển đồng đều.
- Sử dụng giống khỏe, sạch bệnh và
tỷ lệ nẩy mầm cao (giống
không có hạt lem hoặc hạt lem rất ít) hoặc có thể xử lý
giống bằng các hoạt chất Benomyl, Carbendazim để giảm nguồn
lây bệnh ngay từ đầu.
- Nên sạ thưa bằng dụng cụ gieo hàng với lượng giống từ 80
– 120 kg /ha hoặc sạ thưa bằng tay với lượng giống 100-150
kg/ha.
- Bón phân cân đối giữa đạm, lân, kali. Tránh bón thừa đạm
bằng cách bón đạm theo bảng so màu lá lúa khi cây lúa được
20 ngày.
- Phải thường xuyên thăm ruộng. Khâu này quan trọng nhất để
giúp bà con
nông dân phát hiện dịch hại và xử lý
kịp thời.
Các biện pháp cụ thể đối với từng hiện tượng và đối tượng
dịch hại sau đây:
Hiện tượng ngộ độc hữu cơ
Thường xảy ra ở vùng đất phèn trũng, vùng
sản xuất lúa liên tục nhiều vụ trong
năm làm cho chất hữu cơ (rơm rạ) chưa kịp phân hủy, vùng ao
tù nước đọng làm tăng sự lưu giữ độc chất trong môi trường
đất trồng. Trong tỉnh ta, vụ Đông Xuân, hiện tượng
ngộ độc hữu cơ có thể xảy ra trên vùng trồng lúa vụ 3. Nên
chú ý và khắc phục như sau:
- Nên vệ sinh đồng ruộng thật kỹ trước khi sạ. Dọn sạch cỏ
dại, gốc rạ,
lúa chét, …ra khỏi ruộng. Nếu trục vùi
vào đất rồi sạ ngay, cây lúa sẽ bị ngộ độc hữu cơ. Rễ lúa sẽ
bị thối và lúa cằn cỗi, lùn, ít đâm chồi, lá vàng có nhiều
đốm rỉ nâu, lúa có thể chết. Cần xả nước trên ruộng để rửa
chất phèn hữu cơ trước khi sạ hoặc khi ruộng bị ngộ độc.
- Khi có hiện tượng ngộ độc, nên tháo nước trong ruộng ra
cho khô khoảng 7-15 ngày. Sau đó cho nước vào ruộng trở lại.
Nếu chủ động được nước thì có thể tháo nước ra và cho nước
vào ruộng khoảng vài lần để rửa các chất độc .
Ốc bươu vàng (OBV)
Do OBV hiện diện khắp nơi trong các
kinh rạch và đồng ruộng trong mùa nước nổi, sinh sản nhanh
và nhiều, cần lưu ý diệt ốc bằng nhiều cách sau:
- Bắt bằng tay thu gom ốc và trứng ốc
sạch hoặc kéo lưới mịn để bắt ốc trước khi gieo sạ.
- Ngăn chặn bằng lưới mịn ngay ống bọng
khi bơm nước vào ruộng để giảm OBV xâm nhập từ bên ngoài vào
ruộng từ nguồn nước.
- Vùng có OBV nhiều, nên rút nước ra
còn ít rồi mới sạ. Tiếp tục đánh đường nước, rút nước khô để
tránh thiệt hại do ốc. Vô nước đợt đầu, nên vô từ từ và đừng
cho nước quá nhiều.
- Nên tiến hành đánh rãnh trong ruộng
để OBV tập trung xuống rãnh dễ thu gom. Cắm nhiều cọc tre
hoăc chà tre theo rãnh nước trong ruộng để tạo nơi ốc đẻ
trứng và thu gom trứng ốc định kỳ 2-3 ngày/lần. Nên thực
hiện liên tục trong suốt vụ. Diệt OBV phải mang tính chất
cộng đồng. Mọi nông dân cùng diệt, diệt mọi lúc, mọi nơi.
- Bón lót 150-200 kg/ha NPK 16-16-8
hoặc NPK 20-20-15 trước khi gieo cũng làm giảm mật số OBV
rất nhiều.
- Ủ mô cỏ hoặc dùng lá chuối, lá đu đủ
để dẫn dụ ốc và thu gom định kỳ 1-2 ngày/lần.
- Sử dụng thuốc diệt ốc khi ốc có mật
số cao và ốc nhỏ chiếm đa số. Nên chọn thuốc đặc trị như :
Hellix, Snail, Yellow K, Bayluscide, Osbuvang…
- Đặc biệt lưu ý: Không sử dụng các
loại thuốc có chứa hoạt chất Endosulfan như Thasodant,
Tigiodan, Endosol, Cyclodan hoặc Sulphat đồng (phèn xanh) để
diệt ốc, vì gây ô nhiễm môi trường nước, hủy diệt cá mạnh,
gây hại cho người. Phèn xanh nếu sử dụng, sẽ diệt hệ vi sinh
có lợi trong đất, nếu sử dụng lâu dài sẽ làm chai đất.
Hiện tượng vàng chóp lá do nhiệt độ
lạnh
Hiện tượng này xảy ra khi nhiệt độ
không khí hạ thấp từ 19 – 22 oC. Có thể xử lý các
loại phân bón lá để giúp cây lúa mau phục hồi.
Chuột
Có thể dùng các biện pháp sau để hạn
chế chuột ngay từ đầu vụ như:
- Chất chà nơi gò không bị ngập nước
trong mùa lũ để dẫn dụ chuột vào ở, sau đó dí cù bắt chuột
để giảm mật số.
- Làm sạch cỏ bờ, cỏ vườn. Những nơi
hoang hóa nên làm bờ nhỏ và thấp.
- Dùng bẫy cây trồng hoặc các loại bẫy
lồng khác để bắt chuột
- Chỉ sử dụng thuốc hóa học khi thật
cần thiết.
Lưu ý: Không sử dụng bẫy điện, dễ gây
chết người. Không sử dụng thuốc cấm như thuốc chuột Trung
Quốc, thuốc có hoạt chất Endosulfan, Methamidophos, ... để
trừ chuột
Sâu keo
Không nên xử lý thuốc trừ sâu:
- Nếu mật số thấp, khoảng vài con /m2,
khi cây lúa còn nhỏ chưa được 20 ngày
- Nếu mật số dưới 40 con /m2
khi cây lúa hơn 20 ngày
Ruộng phải giữ nước từ 10cm trở lên để
hạn chế sự di chuyển của sâu keo và giữ cho hệ thiên địch
được cân bằng ngay từ đầu.
Nếu mật số sâu keo quá cao vài trăm
con/m2 gây thành dịch thì phải xử lý thuốc trừ
sâu có bán trên thị trường.
Sâu phao đục bẹ
Khi thăm đồng phát hiện có sâu phao đục
bẹ theo từng chòm nơi chỗ trũng, tiến hành phun từng chòm,
bao vây nơi sâu phao đục bẹ gây hại. Phun thật ướt đẫm, một
trong các loại thuốc trừ sâu như: Padan 95SP, Basudin 50 ND,
Netoxin 18 SL, Kinalux, Regent 800 WG, Tập kỳ 1,8EC. Phun
lại sau đó khoảng 3-5 ngày, kiểm tra lại thấy sâu còn sót.
Bệnh vàng lùn
Khi bệnh xuất hiện thì không nên phun bất kỳ một loại
thuốc trừ bệnh nào mà nên loại bỏ bằng
cách nhổ bỏ những bụi lúa bị bệnh ra khỏi ruộng để tránh
được nguồn lây lan.
Rầy nâu
Không nên xử lý thuốc khi mật số rầy còn thấp. Chỉ xử lý
thuốc
khi mật số cao, hơn 4000con/m2
và lúc rầy tuổi 3 (là lúc rầy non từ màu trắng sữa vừa
chuyển sang hơi vàng). Có thể xử lý một trong các loại thuốc
như Actara, Admire 050 EC, Regent 800 WG, Bassa 50 ND,
…
Bệnh đạo ôn
Xử lý thuốc đặc trị như
Fujione 40 ND, Rabcide 30 WP,
Beam 75 WP, Trizol 20 WP, Flash 75 WP,
... khi trên ruộng có thấy vài vết bệnh điển hình. Nên phun
với lượng nước hơn 320 lít/ha (hơn 2 bình 16 lít /1000 m2).
Nên ngừng bón phân đạm một thời gian khi vết bệnh đã khô.
Tiếp tục bón lại cho đủ số lượng, không nên phun phân bón lá
và kích thích tố khi ruộng bị bệnh vì sẽ làm cho bệnh bộc
phát mạnh hơn.
Bệnh cháy bìa lá
Để phòng ngừa được bệnh cháy bìa lá,
phải bón phân cân đối giữa đạm, lân, kali. Tránh bón thừa
đạm. Nếu bón thừa đạm đối với các giống lúa như Jasmine, VD
20, Nam thơm, OM 32-42 dễ nhiễm bệnh cháy bìa lá. Khi ruộng
chớm bị bệnh cháy bìa lá thì có thể xử lý một trong các loại
thuốc như Staner 20 WP, Sasa 20 WP, Xanthomix 20 WP, Asusu
20WP. Liều lượng xử lý như trong hướng dẫn trên bao bì.
Bọ xít dài
Khi mật số bọ xít dài cao hơn 6 con /m2
thì xử lý một trong các loại thuốc như ViCIDI-M 50 ND,
Perkill 10EC, …
Các dịch hại khác thì phòng trừ theo phương pháp 4 đúng
(đúng dối tượng, đúng thuốc, đúng lúc, đúng cách). |