|
Sản
xuất bền vững là hướng phấn đấu của ngành nông
nghiệp nhiều nước tiên tiến trên thế giới hiện nay.
Tiêu chí của sản xuất nông nghiệp bền vững có nhiều
vấn đề, nhưng tập trung là tạo ra sản phẩm sạch, an
toàn và bảo vệ môi trường (trong đó có bảo vệ nguồn
nước và bảo tồn tài nguyên đất). Khai thác, sử dụng
hữu cơ là một giải pháp để bảo tồn tài nguyên đất
trong sản xuất nông nghiệp bền vững.
Phân hữu cơ là loại
phân có đầy đủ chất dinh dưỡng N,P,K và cả các
nguyên tố trung và vi lượng. Phân hữu cơ bao gồm các
loại như phân chuồng, phân xanh, than bùn, phân
rác, phế phẩm nông nghiệp... Trong điều kiện canh
tác như hiện nay thì phân hữu cơ rất cần cho cây
trồng kể cả cây ăn trái và lúa. Tác dụng của phân
hữu cơ là làm tăng năng suất cây trồng, giúp cây
trồng hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, tăng hiệu lực phân
hóa học, cải tạo đất, giữ pH đất ở mức độ trung hòa
hợp lý; tăng chất mùn cho đất, chứa các kích thích
tố giúp cho rễ cây phát triển nhanh hơn; chứa các
chất kháng sinh, các vi sinh vật đối kháng hay các
vitamin để tăng khả năng chống chịu của cây trồng
trong những điều kiện bất lợi. Tuy phân hữu cơ có
chứa đầy đủ các dưỡng chất có thể thay thế phân hóa
học nhưng phân hữu cơ là dạng cung cấp dưỡng chất
lâu dài và ổn định, do đó tùy mức độ thâm canh và
phát triển của cây trồng thì có thể cung cấp thêm
phân hóa học để làm tăng tác dụng của phân hữu cơ
khi cây trồng cần dưỡng chất ngay để đảm bảo năng
suất.
* Hiện nay có
3 cách ủ phân xanh và phân chuồng: Ủ nóng, ủ nguội
và ủ nửa nóng nửa nguội.
- Ủ nóng:
Lấy
phân chuồng xếp thành từng lớp xen kẽ rơm rạ hay cỏ
khô trong hố, không nén chặt; nếu có điều kiện thì
trộn thêm vôi bột hay phân lân. Giữa hố phân đặt một
ống thông lên trên và khoét những lỗ nhỏ để tưới
nước giữ ẩm độ cho hố ủ. Cần làm mái che bên trên và
tưới nước định kỳ; nhiệt độ hố phân có thể cao từ 50o-60o
và thời gian ủ ngắn từ 30-40 ngày. Ủ nóng diệt được
một số mầm bệnh, hạt cỏ dại nhưng dễ mất chất đạm.
- Ủ nguội:
Phân
chuồng cũng được lấy ra chất thành từng lớp xen kẽ
với rơm hay lục bình và các phụ phẩm khác nhưng phải
nén chặt kết hợp rắc thêm khoảng 2% vôi và trét bùn
kín lại, bên trên có mái che nắng. Tưới ẩm giữ nhiệt
độ cho đống phân khoảng 15 - 35 độ, thời gian ủ dài
từ 5-6 tháng. Ủ nguội thì ít mất đạm hơn nhưng lại
chậm phân hủy.
- Ủ nửa
nóng nửa nguội:
Giai đoạn 5-10 ngày đầu cũng tiến hành như ủ nóng để
nhiệt độ tăng cao lên, sau đó trét bùn bình thường
giống như ủ nguội, tưới nước và giữ ẩm. Cách ủ này
sẽ khắc phục được hiện tượng mất đạm. Tùy vào điều
kiện vật liệu, quy mô sản xuất cũng như thời gian
cần bón phân mà chọn cách ủ cho phù hợp.
Giữa phân chuồng và phân xanh, theo một số nghiên
cứu thì phân chuồng như phân gà, vịt có hàm lượng
N,P,K và một số chất xơ khác cao hơn phân xanh.
Trong tình hình dịch cúm gia cầm hiện nay thì không
nên sử dụng phân gà, vịt mặc dù hàm lượng dinh dưỡng
cao. |