|
/mamai02.jpg)
1. Đặc điểm chung
- Mai là cây hoa kiểng dễ
sống, sống mạnh và được coi là giống cây dễ trồng nhất.
- Cây mai không quá kén đất
trồng. Bằng chứng cho thấy các loại đất thịt, đất cát pha,
sét pha, đất phù sa, đất đỏ bazan, thậm chí đất có lẫn đá
sỏi... vẫn trồng mai được. Miễn là đất đó không phải là đất
chết, đất quá nghèo nàn chất dinh dưỡng không thể trồng các
giống cây được.
- Cây mai kỵ đất bị úng thủy,
đất thường xuyên bị ngập lụt, vì rễ cái của mai rất dài nên
nước ngập lâu ngày rễ sẽ bị thúi khiến cây bị úa héo và chết
dần.
Ngoài rễ cái ra, cây mai còn
có vô số rễ bàng mọc tua tủa quanh đoạn cổ rễ, có nhiệm vụ
hút các chất dinh dưỡng trong tầng đất mặt để nuôi cây. Rễ
cái bị thúi hay bị đứt không có khả năng mọc dài ra được,
nhưng rễ bàng lại khác, bị đứt chúng lại mọc ra, vì vậy bộ
rễ bàng cũng đóng một vai trò quan trọng cho việc sinh
trưởng và phát triển của mai.
- Đối với cây mai kiểng, yếu
tố chủ yếu là dáng cây và điều khiển ra hoa đúng kỳ. Nếu
cành là quá tốt thì ức chế ra hoa, nếu còi cọc quá thì số
hoa ít và không đẹp. Do trồng trong chậu, lượng đất bị giới
hạn nên việc bón phân, chăm sóc cho mai là hết sức cần thiết
hơn mai trồng trực tiếp trên ngoài đất vườn.
- Cây mai thích hợp với những
nơi có khí hậu nóng ẩm, từ 25o-30o là tốt nhất, mai có thể
chịu đựng được nhiệt độ cao hơn trong nhiều ngày, thậm chí
nhiều tháng, nhưng với những vùng có khí hậu mát lạnh dưới
10o thì mai sinh trưởng kém.
- Cây mai ưa nắng, nhưng khả
năng chịu khô hạn chỉ ở mức tương đối. Mai thích hợp với
vùng có 2 mùa mưa nắng rõ rệt. Trong mùa mưa thì mưa nhiều,
mùa nắng thì trùng vào mùa cây thay lá, trổ hoa. Bằng chứng
là ở miền Nam, năm nào mà thời tiết cuối năm thay đổi như
mưa nhiều hoặc giá lạnh thì cây mai cũng nở hoa không đúng
ngày.
2. Kỹ thuật trồng và chăm
sóc mai:
Mỗi giống cây đều có một cách
trồng riêng. Có giống đòi hỏi phải trồng với kỹ thuật cao,
có nghĩa là trồng đúng kỹ thuật cây mới cho năng suất cao
sau này. Nhưng cũng có giống cây có cách trồng giản dị,
trồng mai cũng giản dị như thế. Nhưng đó là cách trồng để
cây mai sống và ra hoa. Còn trồng theo cách ghép cành, uốn
thế để có cây mai kiểng cổ, cây mai ghép nhiều màu, hoặc cây
mai bonsai tuyệt đẹp thì lại là một việc khác.
Nó đòi hỏi người trồng phải
có kỹ thuật.
* Lên líp và mương rãnh thoát
nước:
Do cây mai không hợp với vùng
đất thấp, đất có mạch nước ngầm dâng quá cao, đất thường
xuyên hoặc vào mùa mưa bị ngập úng. Nếu trồng mai trong thế
đất như trên thì phải lên líp, thông thường bề ngang líp chỉ
cần rộng từ 1-1,2m để ương mai con (khi lớn bứng trồng vào
chậu).
Giữa hai líp mai sát nhau nên
có mương, rãnh để thoát nước để tránh bị ngập úng cho vườn
mai.
* Phương pháp nhân giống:
a. Nhân giống hữu tính:
Bằng cách trồng bằng hột. Ưu điểm: số lượng mai con
nhiều, không tốn kém, không mất nhiều công sức. Nhược điểm:
Cây mai thường không mang những đặc tính tốt của cây mẹ (hoa
nhỏ, ít cành hơn, màu sắc có khi khác với cây mẹ...).
b. Nhân giống vô tính:
Bằng cách chiết cành, ghép cành hoặc giâm cành. Ưu điểm: Cây
con giữ được trọn vẹn những đặc tính của cây mẹ, nhưng không
thể sản xuất đại trà với số lượng lớn.
- Chiết cành: Chọn một cành
nhỏ của cây mai mẹ, cắt một khoanh vỏ có chiều dài khoảng
3-4 phân, cố tránh đừng để vết cắt phạm vào phần gỗ bên
trong, bóc khoanh vỏ đó đi. Sau đó, dùng hỗn hợp đất với
phân chuồng hoai nhào dại cho dẻo rồi ốp chặt vào xung quanh
vết cắt, bên ngoài dùng vải dày hay bao bố hoặc xơ dừa bó
lại cho thật chặt. Hàng ngày phải năng tưới nước cho bầu đất
đó được ẩm cho đến vài ba tháng sau, khi bầu đất có nhiều rễ
con bắn ra ngoài là lúc cắt nhánh đó rời khỏi cây mẹ.
- Ghép cành (tháp cành, tháp
cây): là dùng cành của cây mẹ đem ghép vào cây mai khác để
tạo cây mai mới mang những đặc tính của cây mai mẹ.
Có một cách ghép khác là ghép
mắt, là lấy mắt lá, chồi non từ cây mẹ để ghép sang một cây
khác làm gốc ghép.
- Ghép tam giác: Lấy một cây
mai làm gốc ghép, lựa một chỗ trên gốc cây để ghép cành hay
ghép mắt, dùng mũi dao nhọn rạch một hình tam giác nhỏ tương
đương hột bắp rồi bóc lớp vỏ đó ra.
Dùng dao bén tách ra một chồi
nhỏ hay một mắt lá của cây mai mẹ đem áp vào chổ tam giác
vừa được lột vỏ của gốc ghép. Sau đó, dùng dây vải hoặc băng
keo băng mắt ghép lại. Sau vài tuần, thấy chồi ghép hay mắt
ghép xanh tươi có nghĩa là thành công.
Một gốc ghép có thể ghép được
nhiều chồi hay nhiều mắt ghép. Ta thấy một cây mai ghép có
nhiều màu hoa khác nhau chính là do cách ghép này.
- Ghép nêm: Dùng dao vạt hình
cái nêm trên cành ghép và hình lỗ nên trên gốc ghép (hay làm
ngược lại) rồi ráp khít hai bộ phận trên lại với nhau. Yêu
cầu là cành ghép và gốc ghép phải có đường kính bằng nhau
hay gần bằng nhau và cả 2 cây phải có độ tuổi ngang nhau mới
tốt.
Đặt 2 mối khít với nhau, ta
dùng dây cao su hoặc dây nylon quấn chặt bên ngoài vết ghép
cho chắc chắn.
Nên ghép cây vào mùa mưa, vì
đây là mùa cây đang dồi dào sinh lực. Tại gốc ghép, chọn nơi
vỏ cây tươi tốt để tạo chỗ ghép, như vậy mắt ghép mới hy
vọng đạt được thành công, vì nơi ấy nhựa nguyên lưu thông
tốt. Việc ghép phải thực hiện càng nhanh càng tốt, để lâu
nhựa sẽ khô, ghép không có kết quả.
* Chăm sóc mai
- Tưới nước: Cây mai tuy chịu
nắng hạn, nhưng không có nghĩa là có khả năng chịu hạn cao.
Trong mùa nắng, ta nên chăm lo tưới nước. Với mai trồng đại
trà ngoài vườn, mỗi ngày hoặc cách ngày tưới nước một lần
mới tốt. Tưới thẳng vào gốc và xịt nước với tia nhỏ lên khắp
tán lá lại tốt hơn. Nên tưới vào lúc sáng sớm (trước 9 giờ)
hoặc tưới vào lúc chiều mát.
Vào mùa mưa, mai trồng trong
vườn khỏi tưới cũng được, trừ trường hợp nhiều ngày nắng gắt
kéo dài thì phải tưới nước để giữ đất đủ ẩm. Mai kiểng trồng
trong chậu thường bị khô nước vì đất chứa trong chậu quá ít
nên không giữ ẩm được lâu. Do đó, mai kiểng trồng trong chậu
phải tưới nước mỗi ngày, ngày tưới 2 lần (sáng, chiều).
Phải chú ý đến độ rút nước
của từng chậu, nếu thấy có tình trạng úng nước phải dùng que
nhỏ thông ngay, nếu để lâu cây mai sẽ bị chết vì bộ rễ bị
hư.
- Bón phân: Trồng mai phải
bón phân, nhất là đối với cây trồng trong chậu, sau khi tỉa
cành tạo dáng cho chúng ta cần bón phân cho mai sinh trưởng
tốt về cành lá.
Lúc này yêu cầu đạm và lân
nhiều hơn, kali ít cũng được. Có thể dùng phân Đầu Trâu NPK
20-20-15TE, xới đất lên bón, lấp đất lại. Lượng bón mỗi lần
không cần nhiều: khoảng 40-50 g/chậu chứa 50-60kg đất (đối
với cây trồng ngoài đất lượng bón tương tự như trong chậu
nhưng bón xa gốc cây, khoảng rìa ngoài của tán cây), tưới đủ
nước thường xuyên (trong mùa khô). Mỗi tháng bón 2-3 lần,
quan sát thấy cây ra lá, cành lá xum xuê là được. Nếu thấy
lá quá đậm thì giảm số lượng cũng như số lần bón xuống.
Vào mùa mưa từ tháng 6-10
dương lịch, dùng NPK Đầu Trâu 13-13-13TE để bón, mỗi lần bón
40-50g/chậu chứa 50-60kg đất, 15-20 ngày bón một lần. Bón
các loại phân trên đã cung cấp đầy đủ các chất đa lượng và
vi lượng cho mai. Tuy nhiên khi thay đất hoặc sau 3-4 tháng
kể từ khi thay đất có thể bón thêm phân chuồng: phân bò,
heo, gà vịt đã ủ kỹ kết hợp với tro trấu cũng rất tốt.
Khi kết thúc mùa mưa: khoảng
giữa tháng 11 dương lịch. Tiến hành xem lại dáng cây, cành
lá đã thỏa mãn chưa. Có thể tỉa lại một lần nữa rồi chỉ tưới
nước dưỡng cây.
- Diệt cỏ dại, bắt sâu: Cỏ
dại tranh ăn chất bổ của phân được bón vào đất, vì vậy cần
phải tiêu diệt ngay. Nên diệt cỏ vào trước mùa mưa hàng năm.
Về sâu bệnh, cây mai có đặc tính kháng bệnh cao, nên ít bị
sâu rầy phá hại, thế nhưng không phải là không có. Chúng ta
nên quan sát, nếu phát hiện có sâu rầy thì nên tận diệt
ngay. Một số sâu, rầy chính hại cây mai: Sâu đục thân, rầy
bông, sâu tơ, sâu nái.
* Lặt (trẩy) lá mai:
Là việc làm ảnh hưởng rất lớn
đến việc nở hoa đúng Tết của mai. Thời gian để trẩy lá mai
không nhiều, giảii quyết xong trong ngày mới tốt, nếu kéo
dài thì mai sẽ nở hoa không đúng ngày.
Có 2 cách trẩy lá mai: Cầm lá
trẩy ngược ra sau, có ưu điểm tốn ít sức, nhanh nhưng có
nhược điểm dễ kéo theo một đoạn dài vỏ cành cây làm hư hại
nụ hoa và cành hoa; cách thứ hai là cầm lá kéo theo chiều
của chiếc lá, ưu điểm gặp cuống dai cũng không bị xước vỏ,
nhưng tốn nhiều sức, đối với những đọt non dễ bị đứt đọn do
kéo quá sức.
Muốn cây mai trổ sai hoa thì
phải trẩy sạch hết lá non lẫn lá già, miễn là đừng gẫy ngọn
cành là được. |
/home%201.jpg)
