|
Làm thế nào để tăng độ phì nhiêu của
đất?
khong ung quy, Cà Mau,
congtu2222@yahoo.com
 Độ
phì nhiêu của đất là khả năng cung cấp đủ nước, oxy và chất
dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng bảo đảm năng suất cao,
đồng thời không chứa các chất có hại cho cây. Độ phì nhiêu
của đất là một trong những yếu tố quyết định năng suất cây
trồng. (Theo Tự điển Wikipedia)
Độ phì nhiêu của đất hay còn gọi là khả năng sản xuất của
đất là tổng hợp các điều kiện, các yếu tố để đảm bảo cho cây
trồng sinh trưởng và phát triển tốt". Những điều kiện đó là:
Đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết ở dạng dễ tiêu đối với
cây trồng. Độ ẩm thích hợp. Nhiệt độ thích hợp. Chế độ không
khí thích hợp cho hô hấp của thực vật và hoạt động của vi
sinh vật. Không có độc chất. Không có cỏ dại, đất tơi xốp
đảm bảo cho hệ rễ phát triển.
Do đó, muốn tăng độ phì nhiêu của đất và thu được năng suất
cao, ổn định, cần phải tác động đồng thời các yếu tố đối với
đời sống cây trồng. Có thể dùng các biện pháp như thủy lợi,
kỹ thuật làm đất, phân bón, chế độ canh tác,... để cải tạo
đất.
Ngoài luân canh cây trồng, các nhà khoa học đề xuất một số
biện pháp kỹ thuật khác để cải thiện và phục hồi độ phì
nhiêu của đất. Đó là cải thiện chất hữu cơ trong đất bằng
cách bón phân hữu cơ hoặc phân rơm đã được ủ cho hoai. Sử
dụng các loài nấm và vi khuẩn phân hủy rơm trả lại dinh
dưỡng cho đất. Tiến hành các biện pháp làm đất thích hợp:
Đối với canh tác rau màu nên làm ở ẩm độ thích hợp. Đối với
canh tác lúa nên sử dụng các loại máy cày nhỏ trong khâu
chuẩn bị đất để hạn chế tác động nén dẽ trong điều kiện làm
đất ướt. Những biện pháp này cũng đã được thực hiện mô hình
thí nghiệm và cho kết quả khả quan.
Các chỉ tiêu đánh giá độ phì nhiêu của đất
- Đất có độ xốp cao: >50% thể tích là kẽ hở, để chứa đủ nước
và không khí cho nhu cầu của rễ cây và sinh vật đất phát
triển.
- Giàu các nguyên tố dinh dưỡng cho cây trồng, bao gồm các
nguyên tố đa lượng, trung lượng và vi lượng.
- Giàu chất hữu cơ (>5%) để: Cung cấp thức ăn cho cây và cho
sinh vật đất. Tạo độ xốp cho đất. Tăng tính đệm của đất
(tính đệm là khả năng giảm chua, giảm kiềm, giảm độ độc của
đất). Tăng tính hấp thu của đất, để giảm rửa trôi, bay hơi
mất dinh dưỡng.
- Khả năng trao đổi ion (CEC) cao để giữ gìn dinh dưỡng và
tiết dần cho cây hấp thu.
- Giàu vi sinh vật (VSV) có ích, gồm VSV tạo dinh dưỡng và
VSV đối kháng (với VSV gây bệnh cây).
 Trong
5 chỉ tiêu trên thì chỉ tiêu thứ 3 Giàu chất hữu cơ là quan
trọng và quyết định nhất cho độ phì nhiêu của đất, vì chất
hữu cơ tạo nên phần lớn các chỉ tiêu khác nêu trên. Nhiều
nghiên cứu đã chứng minh rằng, đất có nhiều chất hữu cơ thì
sinh vật đất phát triển phong phú, nhất là giun đất, các VSV
khoáng hóa (phân hủy) chất hữu cơ, VSV phân giải lân và VSV
cố định đạm. Theo GS.TS. Vũ Cao Thái:
- Đất không bón gì thì VSV tổng số (gồm vi khuẩn, xạ khuẩn,
nấm, tảo và nguyên sinh vật động vật) có 510 triệu con/gam
đất.
- Đất bón phân chuồng có 930 triệu con/gam đất;
- Đất bón phân sinh hóa hữu cơ KOMIX có 878 triệu con/gam
đất.
- Đất bón phân NPK (hóa học) chỉ có 420 triệu con/gam đất.
Bốn số liệu trên cho thấy, trong đất bón phân chuồng và phân
sinh hóa hữu cơ Komix có nhiều chất hữu cơ nên lượng VSV
nhiều gấp 2 lần đất bón phân hóa học. Nhiều kết quả nghiên
cứu cũng khẳng định độ che phủ của thảm thực vật càng cao
(đồng nghĩa với hàm lượng hữu cơ trong đất càng lớn) thì
tổng số VSV trong đất càng nhiều, trong đó đáng mừng là đại
bộ phận VSV có ích sống hoại sinh trong đất, còn lại VSV có
hại sống ký sinh gây bệnh cho cây là rất ít.
Các biện pháp bảo vệ độ phì nhiêu cho đất:
- Tăng cường bón phân hữu cơ cho đất, trong điều kiện Việt
Nam hiện nay thì càng nhiều càng tốt;
- Bón phân hóa học vừa đủ, cân đối;
- Hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc BVTV bằng các hóa chất
độc hại và nếu có điều kiện thì sử dụng các chế phẩm sinh
học, thảo mộc để thay thế. |
/home%201.jpg)
