|
Cỏ vetiver có tên khoa học
Vetiveria zizanioides L. Là loài có khả năng thích nghi rộng với các điều
kiện khí hậu và thổ nhưỡng, dễ nhân giống,
ít đ̣i hỏi công chăm sóc. Khi mọc
nó chỉ chiếm một khoảng không gian tối thiểu.
Công dụng và lợi ích của cỏ
Vetiver:
Cỏ vetiver dạng bụi rậm, lưu niên,
phiến lá tương đối cứng, tán lá phần lớn nằm ở phần gốc. Các bẹ lá phủ lên
nhau, ép sát và xếp úp vào nhau tạo thành một rào cản cơ học, mật độ dày trên
bề mặt đất, sẽ rất hiệu quả trong việc ngăn chặn sự mất dinh dưỡng và xói
ṃn đất.
Khi trồng thành bờ rào, nó có tác dụng như
một hệ thống lọc liên tục, giảm nước thoát đi, giảm việc tạo thành những
ḍng chảy nhỏ hoặc phải đào mương thoát nước.
Hàng rào cỏ vetiver không cần làm thêm
rănh thoát nước như phải làm với các hệ thống cơ học khác, cho phép thoát
nước trên bề mặt đất được lọc qua hàng rào. Do hàng rào cỏ vetiver chiếm một
khoảng không gian tối thiểu, nên có thể trồng cây khác (ví dụ như cây họ
đậu) dọc theo bờ rào.
Trồng cỏ vetiver rất thích hợp để tạo một
rào cản thực vật dày đặc ở các vị trí trồng cây hằng năm hoặc lâu năm, trồng
để chống xói ṃn ở các sườn dốc của xa lộ hoặc đường xe lửa, dọc theo các bờ
đê mới quanh ao hoặc hồ chứa nước...
Nhờ có hệ thống rễ phát triển
dày đặc, cỏ vetiver có khả năng hấp thu một cách có hiệu quả các khoáng chất
có độc tính từ nguồn phân bón và thuốc bảo vệ thực vật gây ô nhiễm trong đất
và nước như các chất N, P, Al, Mg, Hg, Cd và Pb. Ngoài ra, nó c̣n giúp làm
tăng độ ph́ nhiêu của đất một cách tự nhiên nhờ tác dụng giữ ẩm độ của đất,
rễ và thân cỏ mọc dày đặc sẽ giữ lại chất trầm tích (đất, bùn...) nằm lại
trên mặt đất. Thân, lá, rễ khi chết được vùi lấp vào trong đất sẽ phân hũy
thành chất hữu cơ làm cho đất trở nên tơi xốp và thoáng hơn.
Ngoài ra, cỏ vetiver c̣n giúp làm tăng độ
ph́ nhiêu của đất một cách tự nhiên nhờ tác dụng giữ ẩm đất, rễ và thân cỏ
mọc dày đặc sẽ giữ lại chất trầm tích (đất, bùn ...) nằm lại trên mặt đất,
c̣n thân, lá và rễ cỏ khi được vùi lấp vào trong đất sẽ phân hủy thành chất
hữu cơ làm cho đất trở nên tơi xốp và thoáng hơn, cải thiện được đặc tính cơ
học của đất.
Các lợi ích khác từ cỏ Vetiver
Từ rễ của loài cỏ Vetiveria zizanioides, qua
chưng cất sẽ lấy tinh dầu được dùng làm dầu thơm và hương liệu trong xà bông
thơm. Giá bán trên thị trường thế giới khá cao, khoảng 135USD/Kg tinh dầu cỏ
vetiver.
Ngoài ra, cọng, thân, lá cỏ vetiver c̣n có tác dụng:
- Như một dạng bẫy nhằm giữ lại
chất dư thừa của cây trồng và phù sa bị nước làm xói ṃn, chảy mất đi.
- Lá cỏ vetiver dùng làm thức ăn cho gia
súc, là nguồn giá trị dinh dưỡng ngang giữa cỏ Napier và bắp tươi sấy. Lợp
mái nhà, sử dụng như nguyên liệu làm giấy, làm dây thừng, chiếu, nón, giỏ
xách ... Khi phần ngọn cỏ vetiver thuần thục đạt 52%, có thể dùng làm thức
ăn cho ḅ sữa, ngựa, dê và nhiều loại động vật khác do tính chất dễ tiêu
hóa. Ngoài ra, người ta c̣n dùng cỏ vetiver để lót ổ rơm cho gia súc.
- Thân và lá cỏ vetiver có thể
dùng làm lớp thảm thực vật rải lên lớp đất mặt quanh tán cây để giữ ẩm cho
cây và diệt cỏ dại cũng như lót rải để bảo vệ đất dưới chuồng nuôi gia súc
...
- Thân, lá c̣n dùng làm vật
liệu nuôi trồng nấm rơm và phân xanh. Người ta c̣n dùng thân lá cỏ vetiver
làm vật liệu nhồi nệm, làm chổi quét, làm cây cảnh trang trí trong vườn,
trong nhà ...
Tóm lại, do có hiệu quả cao và
kinh tế trong việc bảo vệ đất chống xói ṃn, sạt lở; cỏ vetiver có thể được
trồng dọc theo các kinh đào, bờ sông, bờ đê, các vùng đất dốc hay sạt lở ...
Trồng cỏ Vetiver được xem như là xây dựng một hàng rào bê tông sinh học
chống lại xói ṃn sạt lỡ đất do có một số tác dụng có hiệu quả như:
1. Giảm vận tốc ḍng chảy, giữ đất không bị
nước cuốn trôi.
2. Hấp thu các khoáng chất có độc tính, lọc
nước chống ô nhiễm nguồn nước, bảo vệ môi trường.
3. Duy tŕ độ ẩm của đất, tăng độ ph́ cho
đất.
4. Vấn đề an toàn về môi trường: đến nay,
chưa có ảnh hưởng nghịch nào trong việc sử dụng công nghệ cỏ vetiver cũng
như chưa có phản ứng phụ nào tác động xấu đến con người. |
/home%201.jpg)
