TÀI LIỆU KỸ THUẬT

 

Sâu bệnh thường gặp trên cây đậu nành

Cập nhật: 04/5/2006

Có thể nói, hiện nay, các nhóm cây thuộc họ đậu như cây đậu phộng (lạc), đậu xanh, đậu nành (đậu tương)…ngày càng được nông dân, đặc biệt vùng  Đồng bằng sông Cửu Long chú ư đến. Với đặc tính dễ thích nghi, ngắn ngày (thời gian sinh trưởng  từ 72 đến 90 ngày cho một thời vụ trồng), thích hợp cho việc bố trí vào các mô h́nh luân canh, xen vụ.

Bên cạnh đó, trong quá tŕnh canh tác, một trong những mối lo ngại nhất hiện nay của người trồng đậu, đó là vấn đề dịch hại. Xin giới thiệu một số bệnh thường gặp trên cây đậu nành cùng với biện pháp pḥng trừ.

1. Sâu hại

a. Sâu xám

- Triệu chứng: Thường cắn ngang thân cây. Phá hại nặng vụ Xuân, vào thời kỳ cây con.

- Biện pháp  pḥng trừ: Làm đất kỹ để diệt nhộng và sâu non thường ẩn nấp cách mặt đất 4-6 cm. Có thể dùng thuốc hoá học trừ diệt sâu non và sâu tuổi 1-3. Với sâu tuổi 4-5, tổ chức bắt vào buổi sáng sớm.

b. Ruồi đục thân:

- Triệu chứng: Phá hoại ở các bộ phận của cây như lá hoặc thân.

- Biện pháp pḥng trừ: Luân canh với các cây trồng khác như lúa… Dùng các loại thuốc hoá học như  BiAn 40EC, BiAn 50EC… theo liều khuyến cáo ghi ngoài bao b́, nhăn mác.

c. Sâu đục quả:

- Triệu chứng: Sâu phá hoại khi cây có quả non, hạt mới h́nh thành bị sâu đục không phát triển nữa.

- Biện pháp pḥng trừ sâu non: Phun thuốc sớm trừ sâu non bằng Surpacide 40ND, Dipterex. Luân canh với các cây trồng không phải là kư chủ của sâu đục quả, chọn thời vụ trồng thích hợp.

d. Sâu hại lá (sâu xanh, sâu khoang, sâu cuốn lá).

- Triệu chứng: Gây hại trên lá.

- Biện pháp pḥng trừ: Dùng thuốc hoá học như  BiAn 40EC, BiAn 50EC, Sherpa, Polytin, Oncol… theo liều khuyến cáo ghi ngoài bao b́ nhăn mác…

e. Bọ xít xanh:

- Triệu chứng: Chích hút lá, quả làm lá sinh trưởng kém, quả lép, không chín được.

- Biện pháp pḥng trừ: Dùng các loại thuốc hoá học như BiAn 40EC, BiAn 50EC,Padan 95SP, Dipterex... theo liều khuyến cáo.

2. Bệnh hại

a. Bệnh rỉ sắt:

- Nguyên nhân: Do nấm.

- Triệu chứng: Cây bị bệnh xuất hiện đốm nâu ở mặt dưới lá. Bào tử nấm phát triển trong vết bệnh, làm giảm diện tích quang hợp của lá làm lá vàng, mất khả năng quang hợp, rụng sớm, làm giảm số lượng và trọng lượng hạt.

- Biện pháp pḥng trừ: Có thể dùng các loại thuốc hoá học như Score 250ND, Zineb, Boocđo... theo liều khuyến cáo ghi ngoài bao b́ nhăn mác.

b. Bệnh lở cổ rễ:

- Nguyên nhân: Do nấm.

- Triệu chứng: ở cổ rễ có một lớp sợi trắng, cây bị vàng úa và bị chết.

- Biện pháp pḥng trừ : Xử lư hạt giống bằng thuốc trừ nấm trước khi gieo. 

c. Bệnh héo cây con hoặc héo khô cây :

Bệnh có thể tấn công suốt giai đoạn sinh trưởng của cây, cây con bị thiệt hại nặng nhất. Ở gốc thân cây con thường bị úng và teo tóp lại, cây bị ngă ngang khi lá c̣n xanh tươi, sau đó lá héo. Bệnh thường phát triển mạnh vào khoảng 5-10 ngày sau gieo. Cây lớn, bệnh xâm nhiễm ở thân, làm cho mô vỏ bị thối hay nâu đen, viền vùng thối không đều đặn và có màu nâu đỏ, phần bệnh hơi lơm vào, sau thân bị nứt ra, lá cháy khô rồi rụng dần.

Cách pḥng trừ: Phun thuốc Validan 3DD - 5 DD vào gốc ngay khi bệnh mới xuất hiện, những ruộng đậu có tủ rơm từ vụ lúa có bệnh đốm vằn cần phun ngừa sớm. Không trồng đậu quá dày và vệ sinh đồng ruộng thật kỹ.

Nên luân canh với cây trồng khác, chọn giống kháng, ruộng thoát nước tốt. Xử lư hạt giống với Zineb, Mancozeb nồng độ 100gram thuốc cho 10kg hạt.

Có thể sử dụng dung dịch phèn xanh với vôi bột, theo tỷ lệ 1:1 để xử lư đất trước khi xuống giống.

d. Bệnh khảm vàng:

Khi cây bị bệnh khảm vàng thường ít hoa, quả chín muộn, số quả trên cây, số hạt trên quả và trọng lượng hạt đều giảm. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự thiệt hại tùy thuộc thời gian nhiễm bệnh. Nếu cây nhiễm bệnh trước 7 tuần tuổi, năng suất giảm từ 20-70%, nhưng sau 8 tuần th́ không ảnh hưởng tới năng suất.

Pḥng trừ bệnh khảm vàng: Biện pháp hữu hiệu là trồng giống kháng. Đối với những giống có khả năng chống chịu tốt cũng phải được chọn lọc lại ít nhất là sau 4 vụ gieo trồng. Khi trên ruộng xuất hiện cây bệnh, cần kịp thời nhổ bỏ, dùng thuốc diệt trừ.

e. Bệnh đốm lá do nấm Sercostora

Gây hại tất cả các bộ phận trên mặt đất của cây. Bệnh xuất hiện khá muộn. Xuất hiện khi cây ở giai đoạn h́nh thành nụ cho tới khi thu hoạch. Một số nghiên cứu cũng cho thấy nếu hạn chế được nấm trên lá th́ sẽ làm tăng năng suất 50-60%.

Biện pháp pḥng trừ : Một số loại thuốc đă cho hiệu lực khá cao như Dapronin, Pamistin, Alvin, Tilt ... Thời gian phun thuốc pḥng bệnh là 20 - 30 đến 40 ngày sau gieo.

 f. Một số bệnh khác

Gỉ sắt, sương mai, đốm nâu hại lá : Dùng thuốc Zinheb, Tilsupper

Lở cổ rễ đậu: Dùng Validamicin để trị.

Lê Thiện Tùng, TT Khuyến nông An Giang

 
Cùng một nội dung:
Đặc tính cây đậu nành
Kỹ thuật canh tác
Thu hoạch và bảo quản đậu nành
 

 

Địa chỉ Ban Biên tập: 

Pḥng Xúc tiến thương mại & Thông tin quảng bá , Trung tâm Khuyến nông An Giang

Số 4 Nguyễn Du, phường Mỹ B́nh, thành phố Long Xuyên, An Giang

Điện thoại : 076.954706     -   Fax : 076.856759

E-mail : ttkhuyennongag@hcm.vnn.vn