|
Nấm bào ngư là loại thức ăn ngon, là thực phẩm có giá trị
dinh dưỡng khá cao, cung cấp một lượng đáng kể chất đạm,
đường bột, nhiều vitamin và khoáng chất, đồng thời là dược
liệu quí giá trong việc duy tŕ, bảo vệ sức khỏe pḥng chống
nhiều bệnh kể cả ung thư, ung bướu và cũng là nguồn hàng
xuất khẩu có giá trị.
Trồng nấm bào ngư trên bịch phôi đă xử lư cấy meo với mức
đầu tư không nhiều, kỹ thuật chăm sóc đơn giản, ít cực nhọc
hơn so với một số nghề khác, lại cho lợi nhuận khá cao. Có
thể trồng quanh năm, ngay cả trong mùa nước nổi và trong mùa
mưa dầm.
Đặc điểm sinh học:
Nấm bào ngư là tên dùng chung cho các loài thuộc giống
Pleurotus, trong đó có 2 nhóm lớn: Nhóm chịu nhiệt (nấm kết
quả thể từ 20oC – 30oC) và nhóm chịu
lạnh (nấm kết quả thể từ 15oC – 25oC).
Nấm bào ngư c̣n có tên là nấm ṣ, nấm hương trắng, nấm dai
...
Nấm bào ngư có đặc điểm chung là tai nấm có dạng phễu lệch,
phiến nấm mang bào tử kéo dài xuống đến chân, cuống nấm gần
gốc có lớp lông nhỏ mịn. Tai nấm bào ngư khi c̣n non có màu
sậm hoặc tối, nhưng khi trưởng thành màu trở nên sáng hơn.
Chu tŕnh sống bắt đầu từ đảm bào tử hữu tính nẩy mầm cho hệ
sợi tơ dinh dưỡng sơ cấp và thứ cấp, “kết thúc” bằng việc
h́nh thành cơ quan sinh sản là tai nấm. tai nấm lại sinh đảm
bào tử và chu tŕnh sống lại tiếp tục.
Quả thể nấm phát triển qua nhiều giai đoạn: Dạng san hô,
dạng dùi trống, dạng phễu, dạng phễu lệch, dạng lá lục b́nh.
Từ giai đoạn phễu sang phễu lệch có sự thay đổi về chất (giá
trị dinh dưỡng tăng), c̣n từ giai đoạn phễu lệch sang dạng
lá có sự nhảy vọt về khối lượng (trọng lượng tăng). v́ vậy
thu hái nấm bào ngư nên chọn lúa tai nấm vừa chuyển sang
dạng lá.
Đặc điểm sinh trưởng
Ngoài yếu tố dinh dưỡng từ các chất có trong nguyên liệu
trồng nấm bào ngư th́ sự tăng trưởng và phát triển của nấm
có liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau như: nhiệt độ, ẩm
độ, pH, ánh sáng, oxy ...
Nhiệt độ: Nấm bào ngư mọc nhiều ở nhiệt độ tương đối rộng. Ở
giai đoạn ủ tơ, một số loài cần nhiệt độ từ 20 – 30oC,
một số loài khác cần từ 27 – 32oC, thậm chí 35oC
như loài P.tuber-regium. Nhiệt độ thích hợp để nấm ra quả
thể ở một số loài cần từ 15 – 250C, số loài khác
cần từ 25 – 320C.
Độ ẩm rất quan trọng đối với sự phát triển tơ và quả thể của
nấm. Trong giai đoạn tăng trưởng tơ, độ ẩm nguyên liệu yêu
cầu tử 50 - 60%, c̣n độ ẩm không khí không được nhỏ hơn 70%.
Ở giai đoạn tưới đoán nấm ra quả thể, độ ẩm không khí tốt
nhất là 70 – 95%. Ở độ ẩm không khí 50%, nấm ngừng phát
triển và chết, nếu nấm ở dạng phễu lệch và dạng lá th́ sẽ bị
khô mặt và cháy vàng b́a mũ nấm. Nhưng nếu độ ẩm cao trên
95%, tai nấm dễ bị nhũn và rũ xuống.
- pH: Nấm bào ngư có khả năng chịu đựng sự giao động pH
tương đối tốt. Tuy nhiên pH thích hợp đối với hầu hết các
loài nấm bào ngư trong khoảng 5 – 7.
- Ánh sáng: yếu tố này chỉ cần thiết trong giai đoạn ra quả
thể nhằm kích thích nụ nấm phát triển. Nhà nuôi trồng nấm
cần có ánh sáng khoảng 200 – 300 lux (ánh sáng khuếch tán –
ánh sáng pḥng).
- Thông thoáng: Nấm cần có oxy để phát triển v́ vậy nhà
trồng cần có độ thông thoáng vừa phải, nhưng phải tránh gió
lùa trực tiếp.
- Thời vụ nuôi trồng: Nh́n chung với khí hậu miền Nam nấm
bào ngư có thể trồng quanh năm, nhất là đối với nhóm ưa
nhiệt và một số giống mới thích hợp gần đây. Đây là một nghề
thích hợp cho bà con nông dân trong mùa nước nổi.
- Nguyên liệu trồng nấm bào ngư: Nấm bào ngư có thể trồng
trên nhiều loại nguyên liệu như: gỗ khúc, mạc cưa, rơm rạ,
bả mía, vơ cây đậu, cùi bắp,.... nói chung nấm bào ngư có
khả năng sử dụng tốt mọi nguồn hydrat carbon, nhất là
cellulose. Hoạt động này nhờ vào men thuỷ giải mạnh và đa
dạng như: cellulase thủy giải cellulose; hemicellulase thủy
giải hemicellulose; xylanase thủy giải xylan; laccase thủy
giải lignin ... Tỷ lệ C/N tốt nhất ở khoảng 20 - 30. |