Giống lúa

Gia súc gia cầm

Lâm nghiệp

Thủy sản

Mô hình hiệu quả

Tài liệu kỹ thuật

Giải đáp kỹ thuật

Giá cả nông sản

Chủ trương - Chính sách

Nhà nông thư giãn

Giao lưu - Diễn đàn

Cập nhật: 21/7/2009

Tôi tên Duong Van Thu, Tri Tôn,An Giang, Tôi có một câu hỏi, xin Trung tâm giải đáp dùm:

Tôi đọc một số tài liệu về biện pháp phòng trừ rầy nâu, thì được biết rầy nâu có 5 tuổi. Thời gian phun thuốc diệt rầy tốt nhất là ở tuổi 1- 3. Nhưng tôi không biết cách nhận dạng rầy tuổi 1,2,3,4,5 như thế nào? Tôi xin nhờ Trung tâm hướng dẫn cách nhận dạng. Email: dnhut86@yahoo.com.vn

Rầy nâu (Brown backed rice plant hopper)

Tên khoa học: Nilaparvata lugens

Họ: Delphasidae

Bộ: Homoptera

Rầy nâu là loài côn trùng gây hại nguy hiểm trên lúa, có thể gây bộc phát trên diện rộng, ngoài ra rầy nâu còn là môi giới truyền virus gây bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá, cũng gây thành dịch bệnh nghiêm trọng. Hai bệnh này cho tới nay chưa có thuốc phòng trị.

Đặc điểm sinh học và sinh thái

Rầy trưởng thành có màu nâu, dài 3- 5mm, cánh trong suốt. Rầy trưởng thành có hai dạng: Dạng cánh ngắn (cánh ngắn khoảng 2/3 thân) và dạng cánh dài (cánh dài phủ kín bụng). Đây là sự biến đổi về hình thái, dạng sinh học thể hiện điều kiện môi trường thuận lợi nhiều hay ít. Nếu môi trường bình thường sẽ xuất hiện cánh dài với tỉ lệ đực cái là 1:1, còn trong điều kiện môi trường thuận lợi thì xuất hiện rầy cánh ngắn với tỉ lệ đực cái là 1:3.

Rầy trưởng thành cánh ngắn: Sống 7-14 ngày (Đẻ trứng sớm hơn)

Rầy trưởng thành cánh dài: Sống 7 -14 ngày.

Rầy cái dài: 4,5 - 5 mm có màu nâu vàng.

Rầy đực dài 3,6 - 4 mm có màu nâu tối.

Rầy cánh ngắn

Rầy cánh dài

 Vòng đời: 25-28 ngày

Trứng: 6-7 ngày. Trứng đẻ trong bẹ lá hoặc gân lá, nở sau 6 - 7 ngày. Trứng hình bầu dục cong, một đầu to, một đầu nhỏ, trong suốt. Trứng rầy rất nhỏ, hình giống tép bưởi, được đẻ trong bẹ, gân lá. Mỗi ổ có từ 5 - 15 trứng.

 - Ấu trùng: 12-13 ngày. Ấu trùng có 5 tuổi (lột xác 5 lần). Ấu trùng (rầy non) mới nở có màu trắng sữa, sau chuyển thành màu trắng xám rồi chuyển thành nâu lợt hay nâu đen. Rầy tuổi 1, 2 thường được gọi là rầy cám.

- Trưởng thành: 10-12 ngày. Rầy trưởng thành sau khi vũ hóa 3 - 5 ngày, bắt đầu đẻ trứng, rầy thường đẻ trứng vào bẹ dưới của lá lúa và đẻ vào buổi chiều. Nếu mật độ rầy cao, rầy có thể đẻ trứng ở ngay cả gân chính của lá lúa.

Trong thời gian sinh sống, mỗi con rầy cái cánh ngắn đẻ 300 trứng, rầy cánh dài đẻ 100 trứng. Con cái dùng gay đẻ trứng rạch 1 đường vào bẹ lá và đẻ trứng vào đó, chổ rầy đẻ trứng thường có đốm vạch màu nâu.  Trứng được đẻ thành từng ổ, mỗi ỗ có từ 8 - 16 trứng. Trên 1 ổ trứng, trứng nở rải rác trong cùng 1 ngày, tỉ lệ trứng nở trên 90%. Rầy thích đẻ trứng trên cỏ lồng vực hơn là trên cây mạ.

 Biện pháp phòng trừ

- Vệ sinh đồng ruộng: Diệt cỏ, lúa chét.

- Dùng giống kháng rầy hoặc ít nhiễm rầy. Nếu thuận lợi thì nên dùng giống ngắn ngày thay cho giống dài ngày.

- Không dùng phân đạm quá nhiều.

- Không sạ cấy quá dày. Thời vụ gieo cấy tập trung, không gieo cấy lệch thời vụ chính quá nhiều.

- Hạn chế tối đa việc dùng thuốc trừ sâu, nhất là vào giai đoạn đầu vụ để bảo vệ thiên địch của rầy.

- Thăm đồng thường xuyên

- Sử dụng thuốc đặc trị: Actara, Applaud, Butyl, Admire 50 EC, Applaud 10 WP, Actara 25 WG, Bassa 50 EC, Baside 50 EC, Butyl 10 WP, Butyl 400 EC, Confidor 0.50 EC, Oshin 20 WP,  …